Zelf-sabotage ontstaat wanneer innerlijke krachten ons onbewust tegenwerken in wat we bewust willen bereiken.
Het gaat om een terugkerend patroon waarin we onszelf op belangrijke momenten in ons leven op een voorspelbare manier saboteren. Dit kan talloze vormen aannemen en de patronen zijn opmerkelijk consistent. Steeds wanneer de dingen op het punt staan ten goede te veranderen of we op het punt staan te groeien of te presteren trekt iets in ons aan de noodrem. We schaden de mensen in ons nabij zijn of ondermijnen de doelen die we nastreven. We schaden steeds weer opnieuw ons geluk, succes of welzijn.
- We duwen mensen die ons dierbaar zijn weg zodra de relatie serieus lijkt te worden.
- We creëren beperking doordat we onszelf klein houden en aanpassen aan onze omgeving, dommer voordoen dan we zijn, kansen vermijden of juist conflicten creëren.
- Er is uitstelgedrag waarbij we belangrijke taken of intrinsieke wensen uitstellen ondanks negatieve gevolgen.
- We doen aan zelfmedicatie met drugs, voedsel of andere afleidingen die tijdelijke verlichting bieden maar op lange termijn vooruitgang en groei schaden.
Onze eerste verzorgers, meestentijds ouders, spelen hierin een buitengewoon belangrijke rol.
Zij brengen ons de lessen van het leven bij maar kunnen alleen doorgeven wat zij zelf hebben ervaren. We kopiëren onze ouders: als ze pijn hebben, geven ze die pijn door, als ze autonoom zijn, leren ze ons autonomie. Als ze gelukkig lijken maar verdriet hebben, absorberen we dat en leren we samen te leven met verborgen emoties. We apen na en leren zo alles wat ons voorgehouden wordt te omarmen. Dit veroorzaakt een innerlijke strijd; stabiele groei wordt vervangen door impulsieve keuzes en ondermijnende beslissingen 'omdat het blijkbaar zo hoort'.
Op deze manier worden jarenlange vaak eeuwenoude familiekenmerken doorgegeven aan de volgende generatie.
Een gezond familiesysteem, waarin opvoeders eerlijk, toegewijd en steunend aanwezig zijn doet ons opgroeien tot een autonoom, aimabel mens met voldoende feeling en eigenheid. Maar als in onze familie intergenerationele pijn leeft wordt ook dat overgedragen en zijn veel van onze talenten ongewenst. Deze overdracht via familiepatronen, opvoedingsstijlen en onuitgesproken emoties vindt plaats middels geheimen, misplaatste ongevoeligheid of emotionele afstand. Wanneer we gekwetst worden of alleen gelaten in onze natuurlijke behoefte aan verbinding, authenticiteit en groei, raken de verbindingen die zowel zielsmatig als op fysiek niveau onze hersenen versterken, verstoord. Dit kan zich op latere leeftijd uiten in angst, depressie, lage eigenwaarde of fysieke klachten, zelfs zonder dat het oorspronkelijke trauma is meegemaakt. Elke generatie kan nieuwe trauma's doorgeven, helen, ervaren of toevoegen, life moves in mysterious ways.
De voortdurende strijd tussen autonomie en loyaliteit slokt al onze tijd en energie op.
We hebben ons innerlijke kind diep weggestopt en vervangen door een masker, een vals persona, om te voldoen aan wat binnen onze omgeving als normaal en acceptabel werd gezien. Vervolgens vertonen we zelfdestructieve patronen om deze façade in stand te houden, terwijl ons diepste, authentieke zelf naar boven probeert te komen om zich te manifesteren.
Een wezenlijke stap naar het afpellen van onze vals persona is inzicht krijgen.
Inzicht in onze patronen, in het vermogen om alle aspecten van onszelf te omarmen. De moeilijkste patronen dragen de kiem voor onze meest essentiële groei. We ontdekken deze verborgen drijfveren door onze irritaties over anderen te onderzoeken. Daarnaast speelt zelfreflectie een cruciale rol in dit proces. Door bewust de tijd te nemen om stil te staan bij onze acties, gedachten en gevoelens, leren we onze innerlijke wereld beter begrijpen. Zelfreflectie helpt ons om beperkende overtuigingen te herkennen en los te laten zodat we een dieper gevoel van vrijheid en authenticiteit kunnen ervaren. Het is een uitnodiging om met mildheid naar onszelf te kijken en te groeien, niet vanuit het ons zo bekende oordeel maar juist vanuit compassie.
Beperkende overtuigingen of oorzaak van leed:
- Wat werd onacceptabel gevonden aan onszelf tijdens het opgroeien?
- Welke drama's beleefden onze ouders.
- Welke uitspraken of leefwijzen roepen sterke reacties op?
- Waar schamen we ons voor en welke eigenschappen verbergen wij?
- Welke eigenschappen irriteren ons het meest bij anderen?
- Welke aspecten proberen we te controleren?
- Wat vrezen we dat anderen in ons afwijzen?
Tekenen dat we schaduwinhoud projecteren:
- Heftige emotionele reacties die niet bij de situatie passen.
- Jaloezie op andermans successen of eigenschappen.
- Overdreven verdriet of boosheid zonder duidelijke reden.
- Onverschilligheid tegenover belangrijke zaken of personen.
- Dezelfde aard van conflicten met steeds nieuwe personen.
- Sterke zelfkritiek en kritische houding naar anderen.
- Overmatig excuseren of vaak intense emoties tonen.
Zodra we bereid zijn onze geschiedenis met open ogen aan te kijken, leven we in waarheid.
We leren onze afweer en andere mechanismen herkennen. We leren hoe onze communicatie geleid wordt door onverwerkte pijn en we leren passieve agressie transformeren in gezonde assertiviteit, onbesuisdheid in creativiteit en kwetsbaarheid in authentieke verbinding. We leren wanneer we vanuit ons Zelf functioneren. Het vraagt moed maar het opent tevens de deur naar een dieper begrip van onszelf en anderen. In waarheid leven brengt serieuze persoonlijke groei en een meebewegen met het leven. We gaan downstream, het geeft onze ogen kleur. Het 'zit weer mee'.
Wetenschappelijke introductie tot schaduwwerk omvat onder andere Carl Gustav Jung's 'De mens en zijn symbolen',' en 'Ontmoeting met je schaduw' van Conny Zweig & Jeremiah Abrams. Internal Family Systems Therapy van Richard Schwartz. Het chakraboek van Judith Anodea biedt een schat aan inzicht en studiemateriaal. Het concept van adaptieve neuroplasticiteit wordt toegepast door Bruce Lipton en psychiater & onderzoeker Bessel van der Kolk bij trauma. Casestudies tonen succesvolle integratie na transformatie van zelf-sabotage.
Dit artikel is geïnspireerd op- en bevat voor een deel bewerkte tekst afkomstig uit de Youtube video Carl Jung Reveals the Real Reason You Struggle with Self-Sabotage by Whispering ideas. Credere Counseling & Advies beveelt deze video aan ter verdieping, bewustwording en kennis. Ontdek meer waardevolle inzichten van Whispering ideas op YouTube.