artikel linkedin -e health

Credere Counseling & Advies biedt professionele online counseling en consultatie, geleid door Catharina van Helmond. Met meer dan 30 jaar ervaring in complexe geestelijke gezondheidszorg, uitgebreide studie en een diepe toewijding aan psychologische processen en mystiek-spirituele heling, brengt zij haar waardevolle kennis en inzichten over. Gedreven door persoonlijke ervaringen, een onwankelbare toewijding aan zelfrealisatie en de levenslessen die haar pad hebben gevormd, biedt zij een unieke blik op de wereld van vandaag en de invloed daarvan op de menselijke natuur. 

1. Het tempo van onze westerse samenleving is de afgelopen jaren aanzienlijk versneld. Met slechts één druk op de knop beschikken we over licht, warmte, voedsel en vervoer. Medicatie 'helpt' ons om pijn en stress te beheersen, terwijl we continu bereikbaar zijn en direct toegang hebben tot een schat aan kennis. Dit alles lijkt ons meer vrijheid en zelfbeschikking te geven. Alles lijkt haalbaar, maakbaar, meetbaar en binnen handbereik. Of toch niet?

2.  We volgen niet langer het ritme van de natuur of een goddelijke leer, maar ons eigen ritme en onze eigen religie. Toch kampen we meer dan ooit met zwakte, chronische vermoeidheid, burn-outs, depressies, ziektes en angst. Er is een groeiende disconnectie in onze samenleving. Therapie en medicatiegebruik nemen toe, terwijl alles sneller en efficiënter moet. We leven dicht op elkaar, met korte lijntjes, omringd door plastic en constant verbonden via elektriciteit in handen en oren. We staan 24/7 met elkaar in contact, maar sociale interacties worden steeds meer gestuurd door app-instructies. Persoonlijke betrokkenheid verdwijnt, en samenzijn wordt korter, zakelijker en oppervlakkiger. Ondertussen worden we dagelijks blootgesteld aan nieuwe vormen van geluidsvervuiling: draaiende motoren, loeiende sirenes en een eindeloze reeks waarschuwingspiepjes — soms nuttig, meestal overbodig.  De stilte van vandaag staat mijlenver af van die van onze oorsprong. Eeuwenlang leefden we in een wereld gevuld met natuurlijke klanken van het weer, de mensen, de dieren en de weinige tool die we gebruikten.  Is dit slechts nostalgische romantiek, zweverig geneuzel, of juist een essentiële pijler voor onze gezondheid?

Wij zijn onlosmakelijk verbonden met dieren, planten, water en lucht. Onze wortels liggen diep in de aarde. Wij belichamen stilte en bezinning. Momenten van helder inzicht komen tot ons. We voelen en begrijpen intuïtief. Wij zijn ziel. In de natuur vinden we onze eigen essentie terug. We ervaren rust, herstellen in harmonie met het ritme van de zon en maan, en halen kracht uit puur, gezond voedsel. Zoals de aarde is, zo zijn de dieren, de planten, en zo zijn wij. Hoewel dit onderwerp vaak wordt weggezet als zweverig of spiritueel, doet dat niets af aan het belang ervan. Of je nu in een maatpak loopt of een paarse jurk draagt, deze verbondenheid raakt ons allemaal.

3. Groei kost tijd en geduld. Het betekent wachten, rijpen, vallen en opnieuw opstaan. Net zoals bomen en struiken, kunnen we door een storm breken, maar zodra de zon weer schijnt, ontstaat er nieuw leven. Zelfs als we tot op onze wortels worden teruggesnoeid, kunnen we blijven staan – zolang die wortels maar sterk en gezond zijn. Ze maken ons veerkrachtig en in staat om iedere storm te doorstaan en te herstellen. En vergeet niet: een periode van rust, zoals de winter, doet wonderen. Misschien is het tijd om even een boom te knuffelen...

4. Tijdens vakanties vinden we echte rust, omringd door de natuur. Het andere ritme, de tijd die we voor elkaar maken, en de gesprekken die opnieuw tot bloei komen, brengen ontspanning en vertraging. Het is een periode van samenzijn. 'Niets doen' en opladen. De wolken zien drijven, de dauw op onze huid voelen. De zee opvaren, bergen beklimmen, genieten van kunst, architectuur, andere culturen en frisse ideeën. Lachen, dansen, zingen, eten. Lezen... We komen weer tot onszelf. Aarden. Ademen. Contempleren. Denken. Dromen. Dit zijn geen gewone vakantieactiviteiten, dit is wie we werkelijk zijn. Het herinnert ons aan hoe we al eeuwen leven: samen het land bewerken, samen eten, samen zorgen voor onze kinderen en ouderen. Altijd in verbinding. Altijd samen. We creëren herinneringen. We geven tradities door. We vieren het leven. We vinden rust in ons Zijn, in de wereld zoals die is. We verheffen onszelf door schoonheid: onze kunst, onze architectuur, en alles wat ons verbindt in harmonie en rust. Wij zijn geen rechte lijnen, wij zijn golven. Terwijl we genezen, lopen we soms nieuwe wonden op. We lachen en huilen. We voelen bitterheid en hoop. Woede en vreugde. Tranen van het lachen. Het is allemaal onderdeel van het leven.

The hardest part of awareness is recognizing our own lack of it.

5 Hierdoor over-diagnosticeren we vaak aandoeningen die we grotendeels zouden kunnen normaliseren door eerst terug te gaan naar de basis. Denk aan onze voeding – en met name de cruciale rol van suikerinname. Suiker maakt ons lichaam vermoeid en afhankelijk. Daarnaast spelen andere factoren een grote rol, zoals onze schermtijd, slaapritme, blootstelling aan wifi en elektromagnetische straling die letterlijk overal om ons heen aanwezig is, en de hoeveelheid sluipherrie in onze omgeving. Pas wanneer we deze elementen hebben geoptimaliseerd, kunnen we evalueren welke klachten blijven bestaan. Vervolgens is het van belang om een familieonderzoek uit te voeren, het systeem te analyseren en helder te krijgen welke klachten en symptomen daadwerkelijk bij de cliënt overblijven. Op basis daarvan kan een gerichte en effectieve behandeling worden ingezet. Maar helaas schieten we tekort.

Casusvoorbeeld Karst blowen en Sabina. Ilse borderline of zuurstoftekort.

6. Onze leefwereld is zo diep verweven met ons Zijn dat veel mentale klachten tegenwoordig worden losgekoppeld van deze fundamentele factoren en in plaats daarvan een psychiatrisch label krijgen. Begrippen zoals angststoornissen en autisme worden vaak gebruikt. Waar de geestelijke gezondheidszorg voorheen vooral gericht was op biologische syndromen zoals psychoses, bipolaire stoornissen en wanen, heeft de inzet van psychofarmaca nu meer ruimte gecreëerd om aandacht te besteden aan andere aspecten van geestelijke gezondheid.

Helaas wordt dit probleem nog steeds benaderd zoals vroeger in de biologische psychiatrie: met etiketten en protocollen. Een relatief milde vorm van psychisch lijden krijgt dus al snel het stempel van onbehandelbaarheid, waarna onderhoudsdoseringen medicatie worden ingesteld. Het lijkt wel alsof het onbewuste credo is: "Waarom zelf aanpakken als er pillen voor zijn?" Het is gestoeld op onwetendheid en na-aperij, er is te weinig kennis bij de ervaringsdeskundigen en degenen met de kennis zijn niet ervaringsdeskundig.

Een goed voorbeeld

 Een goed voorbeeld hiervan is een dysthyme stoornis. Volgens de DSM een diagnose gesteld kan worden als iemand minimaal 10 van de symptomen vertoont. De DSM/bron AI omschrijft dit als volgt en psychiatry.org als volgt. Maar zelfs na jaren van milde depressie betekent dit niét dat het ongeneeslijk is. Het betekent simpelweg dat tot nu toe de juiste behandeling nog niet is gevonden. ofwel het juiste probleem! Het concept van 'onbehandelbaar' bestaat niet in traditionele Chinese geneeswijzen, klassieke homeopathie volgens Vitoulkas, of de visie van Detlefsen. 'Onbehandelbaar' is een term die voortkomt uit de beperkingen van onze reguliere geneeskunde, die in sommige gevallen simpelweg erkent: "We weten niet meer wat we moeten doen."

Het tragische gevolg is dat we mensen onnodig tot een levenslange strijd veroordelen, enkel omdat we weigeren buiten de grenzen van het vertrouwde te kijken en telkens opnieuw het wiel proberen uit te vinden. ofwel omdat we dus niet voldoende opleiden.

De zorg binnen de ggz bevindt zich in een schrijnend onvolwassen stadium. Hoewel er voortdurend naar oplossingen wordt gezocht, slaan  we steeds weer door naar een andere benadering. Momenteel ligt de focus op ervaringsdeskundigen, maar deze worden vaak na een korte training het werkveld ingestuurd. waar komen zij weer in aanraking komwn met onvoldoende opgeleide professionals, waardoor iedereen samen probeert te roeien met de riemen die er zijn. en dat is het volgende knelpunt.

7. De volgende grote uitdaging binnen de huidige ontwikkeling van de Geestelijke Gezondheidszorg (GGZ) is de drastische achteruitgang in de kwaliteit en duur van opleidingen voor professionals. Tot in de jaren ‘90 van de vorige eeuw volgden sociaal psychiatrisch verpleegkundigen (SPV’ers) verplicht eerst de intensieve vierjarige opleiding tot Bijzonder Verpleegkundige. Tijdens deze opleiding kregen zij uitgebreide theoretische kennis en gedegen praktijktraining binnen het psychiatrische vakgebied. Eisen lagen hoof, van een startende jaargroep van 120 studeerden er gemiddeld 30 af, een percentage van xxxx.

Na deze basisopleiding volgde dan pas verplicht de aanvullende specialisatie van nog eens drie jaar, wederom met een combinatie van theorie en praktijk. In totaal doorliepen SPV’ers hiermee een grondige scholing van zeven jaar voordat zij zelfstandig binnen het vakgebied mochten opereren.

Hedentendage is de specialisatie-opleidingsperiode SPV teruggebracht tot anderhalf jaar, voorafgegaan door een brede basisopleiding verpleegkunde van vier jaar. Deze basisopleiding wordt uitgevoerd op een lager niveau en omvat drie periodes van één jaar praktijkervaring. Dit betekent dat elk deelgebied van de gezondheidszorg afgestudeerde verpleegkundigen ontvangt die pas één jaar praktische ervaring hebben opgedaan in dat specifieke vakgebied. Tot 1997 was dit echter anders.

Met slechts één jaar praktijkervaring vervulde een eerstejaarsstudent destijds voornamelijk de rol van een leergierige en ondersteunende kracht, zonder formele verantwoordelijkheden binnen de afdeling. Tweedejaarsstudenten kregen nooit de volledige verantwoordelijkheid over een afdeling. Alleen in uitzonderlijke gevallen, en na overleg, mochten zij voor korte periodes zelfstandig werken – meestal op momenten dat vrijwel iedereen sliep of afwezig was. Het uitgangspunt in die tijd was dat een ervaren verpleegkundige altijd direct beschikbaar moest zijn om ondersteuning te bieden wanneer nodig. In de huidige tijd zijn die mensen de professionals onder ons die met inzicht en deskundigheid een afdeling en hun ca. 20 clienten dienen te leiden.

Deze verkorting van de opleidingsduur en het schrappen van praktijktraining is buitengewoon zorgelijk. Wat vroeger vier jaar intensieve praktijkgerichtheid inhield, is nu gereduceerd tot vier keer één jaar binnen een beperkt werkveld. De gespecialiseerde opleiding tot bijzonder verpleegkundige, die eerder bijna vier jaar bestond uit diepgaande, praktijkgerichte scholing gericht op één vakgebied, is vervangen door een algemene, bredere verpleegkundige opleiding waarbij in 3.5 jaar tijd in alle vakgebieden een stage wordt doorlopen. Dit biedt slechts een oppervlakkige basis. Mensenwerk is  niet iets dat je louter uit een boek leert. Het is een vak. Het vereist tijd, praktijkervaring en persoonlijke ontwikkeling om vakmanschap en inzicht te kunnen ontwikkelen. Persoonlijke ontwikkeling vereist ook tijd. Het resultaat? Eenmaal afgestudeerd zijn we binnen elk vakgebied de vroegere eerstejaars dus professionals werken vandaag op een niveau dat ooit als instapniveau werd beschouwd, meelopen, meekijken en niks mogen was zo'n beetje de opdracht van de eerstejaars. Alles zien en weinig zelfstandig mogen doen. Waar vroeger kritisch en objectief leren nadenken centraal stond, wordt nu vaak een ‘meten is weten’-aanpak aangeleerd. Dit veroorzaakt een zorgwekkende afname van vakkennis en analytische vaardigheden bij professionals die werkzaam zijn in de diagnostiek. Dit geldt echter ook voor gespecialiseerde vaktechnische communicatie, die vaak cruciaal is in het contact met cliënten binnen de psychiatrie. Het gebrek aan grondige scholing vormt een bedreiging voor de kwaliteit van zorg en het deskundigheidsniveau in de GGZ. Vooral in de eerstelijnszorg, waar praktijkondersteuners GGZ (POH-GGZ) een sleutelrol spelen, komen de gevolgen van deze tekortkomingen pijnlijk naar voren. Onvoldoende opleiding leidt tot misdiagnoses en onnodig leed. Het volgen van een korte cursus, gecombineerd met oppervlakkige kennis van ziektesymptomen, biedt simpelweg geen stevig fundament voor het begrijpen en behandelen van complexe casussen. Het is onrealistisch om te verwachten dat een zorgverlener met slechts één jaar studie in staat is om effectieve doorverwijzingen te doen of diepgaande en relevante vragen te stellen. Zelfs met een achtergrond als psycholoog of orthopedagoog is het vaak niet voldoende om psychiatrisch lijden adequaat te herkennen en correct door te verwijzen, tenzij het er enorm dik bovenop ligt Wat we missen, is verfijning en nuance. Symptomen die op elkaar lijken kunnen namelijk een totaal verschillende oorsprong hebben. Deze verfijning is niet meetbaar en staat niet in onze boeken. Net zoals vroeger in de gildes, moet deze kennis in de praktijk worden overgedragen van ervaren vakmensen op hun leerlingen. Theoretische kennis biedt een belangrijke basis voor de praktijk waarin we écht leren zien, begrijpen en ervaren wat er nodig is.

8. Soms worden alledaagse gedragingen en emotionele reacties onterecht opgeblazen tot problematiek. Iedereen vertoont weleens mild autistisch gedrag, ervaart boosheid of voelt wantrouwen in bepaalde situaties. Een negatieve ervaring met het gebruik van een enkele joint hoort bijvoorbeeld niet direct te leiden tot een diagnose van randpsychose. Evenzo is het normaal dat een tiener met liefdesverdriet zich tijdelijk ongelukkig voelt en zegt niet meer te willen leven; dit hoeft niet automatisch een reden te zijn voor doorverwijzing naar de GGZ.

Een nieuw onderwerp: de integratie van alternatieve denkwijzen moet sneller en efficiënter plaatsvinden. Daarnaast blijkt het inlevingsvermogen van een gezonde hulpverlener met een rustig hoofd vaak niet voldoende om te herkennen of een druk hoofd het gevolg is van pathologische oorzaken of, simpelweg, van slaaptekort, stress, overprikkeling, fabriekseten en constant schermgebruik.

Drie voorbeelden waarin seksueel misbruik niet wordt genoemd door het slachtoffer, maar wel leidt tot een levenslange behoefte aan hulpverlening. Dit komt door een bijkomend signaalsymptoom dat onterecht als hoofddiagnose wordt gezien (bijvoorbeeld door eerdere medische interventies of misbruik in de familie, zoals door een grootvader).

Zonder een sterke educatieve basis lopen zorgverleners het risico deze situaties verkeerd in te schatten, met ernstige gevolgen voor de patiënten en het vertrouwen in de zorg.

voorbeed lisa van de sociotherapeurt en zij en rubeb. En klein maar groot verschil.

9. Het is essentieel dat diagnostische processen zorgvuldig en deskundig worden uitgevoerd, waarbij rekening wordt gehouden met context en nuance. Ouders die moeite hebben om adequate begeleiding te bieden bij het omgaan met remedial parenting, moeten eerst aan hun eigen onverwerkte pijn werken en daarnaast vaardigheden ontwikkelen voor effectief ouderschap. Dit is vooral belangrijk wanneer problemen al in de vroege kindertijd zijn ontstaan maar pas later tijdens de puberteit zichtbaar worden. Deze aanpak biedt ouders niet alleen de mogelijkheid hun kinderen beter te ondersteunen, maar ook om zelf te groeien en sterker te worden in hun rol als opvoeders. Wij zijn geen tijdelijke oplossing, zoals een “psychische pleister”. Wij fungeren als een revalidatiecentrum: ons doel is dat mensen uiteindelijk weer volledig zelfstandig verder kunnen.

Het overmatig en overschat gebruik van medicatie veroorzaakt vaak meer complicaties en onnodig lijden. Een snelle oplossing lijkt misschien aantrekkelijk, maar is zelden de meest effectieve aanpak. Het is cruciaal om verder te kijken, grondig onderzoek te doen en als hulpverlener voortdurend te blijven leren en groeien. Alleen zo kunnen we werken aan duurzame en blijvende resultaten.

10.  Onze hulpverleners verdienen een grondige opleiding die wordt gekenmerkt door een diepgaande, langdurige en analytische aanpak, waarbij zelfreflectie een cruciaal onderdeel is. Helaas heeft zich de afgelopen dertig jaar een aanzienlijke verschraling voorgedaan binnen zowel het onderwijs als de gezondheidszorg. Hierdoor beschikken professionals niet altijd meer over de benodigde kwalificaties om complexe problematiek op een effectieve en adequate manier te behandelen. Toch zien we recentelijk inspirerende psychiaters zoals Bessel van der Kolk, Gabor Maté en Bram Bakker, die met vernieuwende inzichten komen. Zij pleiten voor een mensgerichte aanpak, gebaseerd op verbinding en harmonie met onze omgeving, samenleving en natuur. Helaas bevinden deze vernieuwende benaderingen zich nog vaak in een vroege onderzoeksfase in Amerika, in privéklinieken, of worden ze gedeeld via online platforms.

Over de hulp die zij heeft mogen ontvangen én de hulp die zij biedt zegt zij het volgende: 

11. We raken steeds verder verwijderd van eenvoudige, maar essentiële menselijke waarden: een luisterend oor bieden, moed versterken, aanmoedigen om vol te houden, troost geven en gevoelens spiegelen. Wat we echt nodig hebben, is medemenselijkheid. 13. Een goede therapeut begrijpt precies wanneer het nodig is om de diepte van pijn te verkennen, in welke mate dit moet gebeuren, op welke manier, én wanneer het tijd is voor luchtigheid en relativering. Probeer dat maar eens vast te leggen in een protocol of te vatten in een schema. 

Kennis is macht. Maar echte kracht ligt in het ethisch en constructief inzetten van die kennis, met respect voor en behoud van de autonomie van het individu. Het is belangrijk te erkennen dat de focus op pijn en trauma al zwaar genoeg is. Daarom is het cruciaal om ruimte te maken voor ontspanning en welzijn. Humor speelt hierin een sleutelrol; het heeft een krachtige, helende werking en vormt de andere kant van dezelfde medaille. Het verwerken van trauma betekent ook dat we actief plezier en vreugde in ons leven moeten toelaten. Het één kan simpelweg niet zonder het ander. Therapeuten hebben hierin een essentiële taak. Ze moeten begrijpen dat het opbouwen van weerbaarheid en energie bij cliënten hen de kracht geeft om vooruit te komen. Dit is precies waarom veel mensen afhaken in therapie of waarom vooruitgang soms uitblijft. Alles wat aandacht krijgt, groeit. Heling kan daarom niet slagen zonder aandacht voor welzijn, geluk, plezier, lachen en ontspanning. Therapeuten hebben de verantwoordelijkheid om hun cliënten te leren hoe ze momenten van opluchting, bevrijding en rust kunnen ervaren. Alleen door deze balans te vinden ontstaat er een stevige basis om op de lange termijn trauma te verwerken en te helen. Met een eenzijdige focus op ellende groeit een gevoel van geluk niet – en de motivatie om te herstellen evenmin.

12. We zijn vergeten hoe we onze cellen kunnen vernieuwen en het stof van ons leven kunnen wegblazen. We moeten opnieuw leren dat het leven leuk mag en kan zijn, en dat plezier en verantwoordelijkheid elkaar niet uitsluiten. Dit maakt ons weerbaar, geeft ons de kracht om nieuwe pijn te dragen, simpelweg omdat we uitgerust, gezond, en sterk zijn én genoeg plezier in ons leven hebben. Plezier brengt hoop en veerkracht in moeilijke tijden. Het helpt ons relativeren en geeft ons de moed om ons kruis opnieuw op te pakken en te dragen, terwijl we wachten op onze eigen lente. Misschien breken er weer jonge takken, maar één ding blijft altijd aanwezig: licht, warmte, en groei. We zien dat huidige hulpverleners hun best doen. Ze raden aan om afleiding te zoeken: muziek te luisteren, te wandelen. Maar wat vaak niet wordt begrepen – tenzij je zelf ooit slachtoffer bent geweest – is dat de stap van een soort spirituele dood, die trauma vaak met zich meebrengt, mijlenver verwijderd is van eenvoudige afleiding door muziek. We horen de muziek, maar we kunnen niet écht luisteren. We wandelen wel, maar onze gedachten blijven hangen bij wat ons is aangedaan of overkomen.

13. We staan nog maar aan het begin van onze reis, alsof we nog in de kinderschoenen staan. Onze therapeut neemt ons bij de hand en begeleidt ons naar een plek waar de wereld net iets lichter voelt. Door ons te laten lachen, mooie momenten te delen en onze aandacht bewust te richten op het positieve, brengt hij of zij op een subtiele manier een nieuwe blik op de wereld. Terwijl de cliënt stap voor stap de pijn verwerkt, ontstaat er ruimte om die lichtheid daadwerkelijk te ervaren. Het gevoel van hoop begint te groeien. En juist dát is het moment waarop we vooruitgang boeken. Want hoop geeft kracht. Het maakt ons veerkrachtig, biedt zin in het leven en motiveert ons om te werken aan een mooiere, vreugdevollere toekomst.

14. In tijden van intense emotionele pijn is het onmisbaar om iemand te hebben die oprecht luistert. Het delen van gevoelens en gedachten speelt namelijk een cruciale rol in het helingsproces. Zelfhulp, zoals reels, cursussen, podcasts en boeken, kan daarbij een waardevol hulpmiddel zijn. Deze bronnen vergroten je zelfbewustzijn, bieden nieuwe inzichten en helpen je bepalen wat je los kunt laten, wat je wilt behouden en wat je kunt transformeren. Toch is persoonlijke, fysieke of online begeleiding vaak essentieel. Het maken van deze onderscheidingen kan namelijk uitdagend zijn. Zonder de juiste kennis of ondersteuning bestaat het risico dat we juist verder uit balans raken, of een schijnbare balans vinden door te vluchten in spirituele idealen. In zulke gevallen projecteren we onze pijn en angsten op anderen. We claimen onze eigen heling, maar verwachten vaak onbewust hetzelfde van onze partners of omgeving. Hierdoor leggen we de verantwoordelijkheid van onze triggers bij een ander, terwijl we in feite onze omgeving verwijten dat zij ons raken waar het pijn doet. We denken bevrijd te zijn: onze innerlijke pijnen zijn veilig opgesloten, onze trauma’s lijken rationeel verwerkt. Maar in werkelijkheid raken we verder verwijderd van ons authentieke zelf. Het gevolg is dat we niet alleen de last van onverwerkte trauma’s blijven dragen, maar ook de last van een façade – het beeld van een ‘geheeld’ zelf. De pijn waarmee we geen raad weten, stoppen we weg in de kelder van ons bewustzijn, tot deze stilletjes ons leven blijft beïnvloeden.