Trauma

 

Niet alle psychische klachten leiden tot hallucinaties, wanen, zelfbeschadiging of suïcidale gedachten.

Wél beïnvloeden ze al heel snel humeur, denken en het gedrag. Het is de aanhoudende kracht van lijden die het destructief maakt. In onze kindertijd zijn we nog veerkrachtig. Buiten spelen en een onvolgroeid bewustzijn helpen ons om met tegenslagen om te gaan. Toch kunnen donkere gedachten, kringen onder de ogen, buikpijn, eng dromen en meer angst, slechter slapen of een verhoogde prikkelbaarheid vroege signalen zijn van een onderliggend probleem. Wanneer we de puberteit ingaan, verandert onze wereld: spelen maakt plaats voor sociale interacties.

 

Het is in deze fase dat duidelijk wordt welke kinderen moeite hebben mee te komen.

Het begint met wat minder luisteren, slechter slapen, lijnen, of het dragen van andere kleding. Soms uit het zich in het afzetten tegen grenzen, of in ernstigere gevallen, door onhandelbaar gedrag en rusteloosheid. Pubers kunnen gaan zichzelf zien als te dik en onaantrekkelijk, of juist provocerend en uitdagend kleden. Een 'beetje blowen en spijbelen', slechtere schoolresultaten, een depressieve bui, terugtrekken uit gezinscontact, een extreme focus op vrienden – de voorbeelden zijn talrijk. Soms ligt de oorzaak in verwaarlozing, emotioneel verdriet of trauma, opzettelijk aangedaan of voortkomend uit de directe omgeving. De gevolgen hiervan kunnen ingrijpend zijn. Waar een jong kind op de basisschool nog actief deelneemt aan gezinsactiviteiten, kan een puber zich, na herhaaldelijke afwijzing of het gevoel niet gehoord te worden – en in sommige gevallen zelfs bestempeld te zijn als leugenaar – volledig of grotendeels afwenden van het gezin.

 

Het zal de puberteit wel zijn...

 

Het is nooit zomaar puberteit; het zijn duidelijke en serieuze signalen dat er meer aan de hand is.

 

Hoe sneller psychische klachten worden herkend, hoe groter de kans op een succesvol herstel. Ouders en leerkrachten spelen een cruciale rol door alert te zijn op subtiele veranderingen in gedrag, emoties en prestaties. Helaas wordt de werkelijke oorzaak van langdurig probleemgedrag vaak over het hoofd gezien óf is te groot om te noemen. Factoren zoals een onopgemerkt hoog of juist heel laag IQ, structurele ondermijning, pesten binnen of buiten het gezin, het gebrek aan ontwikkeling van de persoonlijkheid, emotionele verwaarlozing en mishandeling wil nog wel gesignaleerd worden maar  misbruik krijgt met moeite bestaansrecht en is mede daardoor vaak een stille, extreem traumatische boosdoener. In alle gevallen zijn de eerste signalen van lijden en disconnectie subtiel: wat donkere kringen onder de ogen, wat schrikachtig,  teruggetrokkenheid, opvallende gedragsveranderingen in de buurt van volwassenen...

 

 

 

Zonder tijdige interventie kan dit escaleren eenmaal in de puberteit. Het kan leiden tot extreem teruggetrokken- of juist excessief onhandelbaar en grenzeloos gedrag, aanhoudende boosheid, instabiele relaties, spijbelen of juist een extreme focus op school en vriendengroepen. Andere signalen zijn opvallende afstand tot het gezin, het dragen van donkere kleding en make-up, een gevoel van 'anders zijn', automutilatie, eetstoornissen, depressie, gebruik van middelen of zelfs uitingen van suicidaliteit. Zichzelf dik eten en onaantrekkelijk kleden of lelijk vinden of juist te bloot door het leven gaan en zich te grabbel gooien is excessieve coping met vaak ernstig onderliggende problemen.

 

De getroffene laat, door innerlijke pijn en worsteling, opvallend kwetsend gedrag zien.

 

Machteloosheid en verdriet maken het moeilijk grip op zichzelf te houden, wat leidt tot pijnlijke conflicten, verbroken beloftes en emotionele uitbarstingen. Dit varieert van extreem ongezond eten, slechte hygiëne, een structurele bom aan kleding en aanverwante spullen ontploft in de de slaapkamer tot provocerend doch overstuur langs de snelweg lopen, op het spoor gaan staan, zichzelf stranguleren. Deze uitingen van overbelasting zijn het gevolg van een wanhopige poging om mee te blijven draaien in hun persoonlijke sociale kring en daarbuiten. Een lange reeks destructieve gebeurtenissen, soms met risico voor eigen veiligheid of die van anderen, volgt elkaar op.

 

 

 

Dit proces houdt soms jarenlang aan waarbij uiteindelijk een semi vrijwillige of gedwongen opname nodig is ter stabilisatie. 

 

Enerzijds is het een opluchting dat er nu eindelijk specifieke en gerichte hulp beschikbaar is, anderzijds ontstaat daardoor ook nieuwe frustratie. Door allerlei factoren krijgt psycho-educatie en praktische begeleiding aan de achterblijvende familie nog altijd onvoldoende prioriteit. Er is duidelijk gebrek aan kennisoverdracht en voorlichting, de mogelijkheid ontbreekt om gevoelens te uiten en gedegen voorbereiding op wat nog te wachten staat wordt vaak gemist. Bovendien bevindt behandel-ervaring met borderline- en aanverwante persoonlijkheidsproblematiek zich nog in een vroege ontwikkelingsfase en wordt vaak verwisseld met de echte, onderliggende problematiek.

 

 Geestelijk en mentaal lijden gaat gepaard met een zware druk op het dagelijks leven.

 

Alle direct betrokkenen worden geconfronteerd met diep verdriet, intense stress en een gevoel van onmacht. Het is een eenzaam proces en omgeven door een negatieve connotatie. Al snel worden we bestempeld als 'gek' en wordt de familie gemeden of juist het centrale onderwerp van gesprek. Eenmaal in aanraking gekomen met de psychiatrie bloedt het sociale contact dood. Maatschappelijk ontbreekt het nog altijd aan kennis en steun, ernstige problematiek wordt als eng of ingewikkeld ervaren. De relatie met een getraumatiseerde naaste is mede daardoor complex en uitdagend.

https://youtu.be/C2va5XjicBY?si=_8iAwltFE17Db01_

 

Samenzijn en gesteund worden is wat ieder mens nodig heeft maar wat de geesteszieke mens het meest ontbeert.

 

De ziekte, en dus de zieke, legt vaak zware druk op de onderlinge relaties. Helaas raakt familie en vrienden hierdoor regelmatig gefrustreerd. Aanhoudende confrontatie met eigen onvermogen hulp te kunnen bieden leidt tot afstand nemen, een keuze die later vaak met spijt wordt bezien. Geduld en veerkracht zijn cruciaal voor een succesvol herstelproces en zonder een steunend netwerk en passende hulp is het voor de betrokkene bijna onmogelijk om een stabiel bestaan op te bouwen. Gebrek aan effectieve zorg en het gevoel er alleen voor te staan leidt tot een gevoel van uitzichtloosheid bovenop de toch al ondraaglijke overbelasting.

 

Een  beschermende rol naar de mantelzorger is belangrijk om draagvlak en nabijheid te waarborgen. Regelmatige geestelijke ondersteuning, zoals het deelnemen aan een lotgenotengroep, kan een belangrijke rol spelen. Het biedt niet alleen troost maar geeft ook nieuwe kracht om samen de uitdagingen aan te gaan, zowel in de eerste hectische periode als in de tijd die daarop volgt. Een goed begrip van pathologie is hierbij essentieel, onwetendheid vormt een grote hindernis. Kennis aangaande de juiste benadering in communicatie en omgang draagt extra bij aan veerkracht en helpt uitdagingen te overwinnen.  

 

Dit artikel biedt een zorgvuldig samengestelde selectie aan films met waardevol inzicht. 

 

De films geven een indringend beeld van de ervarings- en belevingswereld bij complexe- en verwarrende psychische aandoeningen. Wezenlijk confronterende thema's komen aan bod, zoals suïcide, uitsluiting, manipulatie, verslaving en dysfunctionele familiesystemen. Daarnaast worden onderwerpen als geheim, misbruik, rouw, groepsdenken en bijbehorend familiale- en maatschappelijke impact belicht.

 

Het leed en de enorme druk die dit met zich meebrengt vormt een terugkerend thema.

 

De indringende verhalen schetsen een realistisch beeld van de langdurige- en emotionele pijn die psychische ziekteprocessen kunnen veroorzaken. Er spelen complexe systeemprocessen mee die de toch al moeilijke situatie verergeren, desondanks werkt de verheldering vaak helend. De getroffene krijgt de aandacht die hij of zij verdient, er wordt licht geschenen op de werkelijke innerlijke ervaring van de ziekte, niemand kan worden gereduceerd tot het etiket van een diagnose. Voor familieleden kan het een zeer confronterende en pijnlijke- maar ook nieuwe bron van begrip zijn. Professionals kunnen de informatie gebruiken om hun kennis te verdiepen, hun empathisch vermogen te versterken en familie of naasten door te verwijzen naar deze site. Voor mensen die persoonlijke counseling volgen, kan herkenning een emotionele, maar tegelijkertijd helende ervaring zijn.

 

Houdt rekening met het feit dat de confrontatie voor opschudding kan zorgen.

 

Neem de tijd voor verwerking. Kijk, indien mogelijk, sámen met iemand voor steun en troost of zorg dat er back up aanwezig- of oproepbaar is. Bespreek het eventueel met een klinische mental health professional, iemand die dit soort trauma's kent en begrijpt en kan putten uit zowel voldoende werkervaring als kennis, liefst onafhankelijk om verstrengeling te voorkomen. Neem indien gewenst contact op voor een consultatief gesprek, het gratis spreekuur  is een goede plek om eventuele vragen of gevoelens te bespreken. ***Films vallen onder de zwaardere emotioneel belastende categorie trailer.

FILMS

In dit artikel staat de emotionele belevingswereld centraal. Het theoretisch toelichten van syndromen, stoornissen en bijbehorende kenmerken valt daarom buiten de reikwijdte van de inhoud.

 

Films